Αρχική Σελίδα

Ψίθυροι | Εκδόσεις Περιοδικών - Εφημερίδων | Ηπείρου 2, 66100 Δράμα | Τηλ: 25210 36 700 | info@psithiri.gr

ΘΕΜΑΤΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ


Άννα Καργαλίδου Τσούμα

2 σχόλια

Καλλιτέχνης Ψηφιδωτού

 

Ξεκίνησε την ενασχόληση της με το ψηφιδωτό μετά από ένα δυσάρεστο προσωπικό της γεγονός. Ο αείμνηστος Τάκης Χαρμούσης υπήρξε ο μέντορας  της. Πριν από 22 χρόνια μετά από δική του επιμονή ξεκίνησε τα μαθήματα ψηφιδωτού στο Λύκειο Ελληνίδων. Όπως αναφέρει η ίδια, σήμερα το ψηφιδωτό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της. Δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό της χωρίς το «εργόχειρο της» αυτό που την ηρεμεί και της χαρίζει μοναδικές στιγμές απόλαυσης και δημιουργίας. Εύχεται να είναι πάντα γερή, για να μπορεί να ανταπεξέρχεται, στην ωραία αλλά και τόσο κοπιαστική της ενασχόληση.

- Κυρία Καργαλίδου, τι σας  ώθησε να ασχοληθείτε με το ψηφιδωτό;

- Όταν έγινε το τμήμα ψηφιδωτού στο Λύκειο Ελληνίδων, μου είπαν κάποιες κυρίες που το παρακολουθούσαν να στείλω και την κόρη μου. Την έστειλα. Βλέποντας την μικρή ο αείμνηστος Τάκης Χαρμούσης, επέμενε να πάω και εγώ. Την περίοδο εκείνη δεν ήμουν και σε πολύ καλή κατάσταση, λόγω του θανάτου του άνδρα μου και δεν είχα διάθεση να κάνω οτιδήποτε. Όμως μετά από τις επίμονες προσκλήσεις του, έστω και για ένα καφέ, αποφάσισα να πάω για να μην τον προσβάλω. Έτσι και έκανα. Όταν πήγα και είδα τι έκαναν, έπαθα αυτό που λένε κεραυνοβόλο έρωτα. Εντυπωσιάστηκα με το γεγονός ότι με ένα τόσο ψυχρό υλικό αποδίδεται τόσο υπέροχα, μοναδικά η έκφραση. Είπα τον Τ. Χαρμούση: «πες μου τι να πάρω και ξεκινώ μαθήματα». Έτσι και έγινε. Όπως έλεγε αργότερα ο Χαρμούσης «το είχα». Μου βγήκε πάρα πολύ γρήγορα ένα σχετικά καλό αποτέλεσμα. Από τότε πάνε 22 χρόνια. Δουλεύω ασταμάτητα. Δεν υπήρξε κάποιο διάστημα 4-5 μηνών που μπορώ να πω ότι δεν δούλεψα. Είναι το εργόχειρο μου. Είναι αυτό που με βοηθά να περνάω τα δύσκολα. Είναι αυτό που με βοηθά να μη σκέφτομαι τα δυσάρεστα πράγματα. Είναι η ζωή μου, η παρέα μου.

 

- Με τι έργα ξεκινήσατε;

- Μπήκα κατευθείαν στην Αναγέννηση. «Ορέ τι είναι αυτά που διαλέγεις» μου έλεγε ο αείμνηστος. Επειδή δεν είμαι ζωγράφος, επιλέγω έργα μεγάλων ζωγράφων από τα οποία παίρνω τις αναλογίες, το περίγραμμα. Από εκεί και πέρα κάνω τις δικές μου επεμβάσεις. Τοποθετώ τα χρώματα, τις σκιές και ότι άλλο χρειάζεται για να βγει το αποτέλεσμα που θέλω. Ο κόπος για να κάνεις έναν πίνακα ψηφιδωτού, είναι πολύ μεγάλος και δεν θέλω να κάνω μια δουλειά που δεν θα έχει τις σωστές αναλογίες

- Τι υλικά έχετε στη διάθεση σας;

- Το υλικό είναι περιορισμένο. Δεν έχουμε πολλές δυνατότητες, κι αυτό έχει τη δυσκολία του στην απόδοση του θέματος. Το υλικό που χρησιμοποιούμε είναι γυάλινο πλακάκι. Είναι ένα υλικό που χρειάζεται δύναμη για να κοπεί και ιδιαίτερη προσοχή αφού το κόβεις σε χιλιοστά.

 

- Πότε περάσατε στην σύνθετη τεχνική;

- Την σύνθεση τεχνική την επινόησα όταν μου ζήτησε η κόρη μου να της κάνω ένα πίνακα, αλλά να μην είναι πολύ βαρείς, να είναι κάπως μοντέρνος. Έτσι σκέφτηκα στον πίνακα που θα της έφτιαχνα, αντί να γεμίσω τον ουρανό- που ήταν και αρκετά μεγάλο κομμάτι του πίνακα- με ψηφίδες, να τον ζωγραφίσω. Σαν αποτέλεσμα μου άρεσε. Έτσι ξεκίνησα τη σύνθετη τεχνική και μου άρεσε. Μετά έκρινα ότι για κάποια δεν ήταν απαραίτητο να γίνει ο φόντος. Στην πορεία βέβαια, όλων αυτών των χρόνων, απ’ όταν ξεκίνησα να κάνω τη σύνθετη τεχνική, κάποιοι είχαν αντιρρήσεις, σε κάποιους άλλους πάλι άρεσε πολύ.

- Πόσο εκτιμά ο κόσμος ένα έργο ψηφιδωτού;

- Ο κόσμος δεν γνωρίζει και πολύ αυτή τη μορφή της τέχνης. Την γνωρίζει μόνο μέσα από τις Αγιογραφίες στις εκκλησίες και την βλέπει σε κάποια δάπεδα. Δεν είναι ακόμη εξοικειωμένος με τους πίνακες ψηφιδωτού, είτε αυτοί είναι Αναγεννησιακοί, είτε μοντέρνοι. Σε τοπικό επίπεδο το ξεκινήσαμε με την καθοδήγηση του Τ. Χαρμούση που δίδασκε στο Λύκειο Ελληνίδων. Επαγγελματικά δεν το δουλέψαμε το ψηφιδωτό γιατί κοστίζει πολύ. Θέλει μήνες για να τελειώσεις έναν πίνακα. Έτσι το κοστολόγιο του είναι υψηλό. Προσωπικά δουλεύω από μεράκι.

 

- Πότε ξεκινήσατε να ασχολείστε με την Αγιογραφία;

- Με εικόνες Αγίων ασχολούμαι τα τελευταία χρόνια. Αυτό που εμένα μου αρέσει να κάνω, πιο πολύ, είναι πίνακες με πρόσωπα. Είναι βέβαια πολύ πιο δύσκολο να μπορέσεις να δώσεις την έκφραση ενός προσώπου με ψηφίδα, αλλά η δυσκολία αυτή είναι που με εξιτάρει ακόμη περισσότερο. Παραγγελίες έχω κάνει μόνο Αγιογραφίες. Δεν ζητά ο κόσμος κάτι άλλο. Μάλλον έχουν συνδέσει το ψηφιδωτό με την Αγιογραφία και όχι με ένα πίνακα κάποιας άλλης θεματολογίας.

 

- Ποια είναι τα ποιο αγαπημένα σας έργα;

- Η προσωπογραφία του Παλαμάς και το έργο του Θεοτοκόπουλου «Ο  Άγιος Ιωάννης και ο Αγ. Φραγκίσκος της Ασίζης». Το δεύτερο είναι από τα πρώτα μου έργα και χρειάστηκε τρεις μήνες για να το τελειώσω. Θυμάμαι ο Χαρμούσης που είχε πει ότι ήθελε να το κάνει κι αυτός, αλλά όταν είδε το δικό μου είπε: Δεν θα το κάνω, γιατί  ίδιο με το δικό σου μπορεί να το κάνω, καλύτερο όμως όχι». Είναι από τα έργα που δεν θα πουλούσα ποτέ. Όσο για τον Παλαμά είναι τόσο πετυχημένο έργο που μοιάζει σαν να είναι ζωντανός και θα σου μιλήσει. Για να καταλάβει κάποιος ότι είναι από ψηφίδα και όχι ζωγραφική πρέπει να το δει από πολύ κοντά. Έχει απίστευτη λεπτοδουλειά.

 

- Πως αισθάνεστε όταν αποχωρίζεστε κάποιο έργο σας;

- Έχω κάνει πάρα πολλά έργα. Δεν γνωρίζω τον ακριβή αριθμό. Απ’ όλα όμως ένα μου λείπει πάρα πολύ. Ένας γέροντας τον οποίο είχα εκθέσει στην έκθεση που είχα κάνει στις Σέρρες. Ευτυχώς τον αγόρασε μια φίλη και έτσι μπορώ να τον βλέπω.

- Απ’ ότι γνωρίζω διδάσκεται και στο Κέντρο Νεότητας. Υπάρχει ενδιαφέρον από τους νέους;

- Το ενδιαφέρον των νέων για την τέχνη του ψηφιδωτού δεν είναι πάρα πολύ μεγάλο. Κι αυτό γιατί είναι μια δύσκολη και επίπονη τέχνη. Έρχονται εγγράφονται αλλά στην πορεία τα παρατάνε. Αναμφίβολα είναι μια κοπιαστική δουλειά. Το κόστος για τα εργαλεία είναι μηδαμινό, όμως η δουλειά δεν πληρώνεται. Ωστόσο, πέρασαν από τα χέρια μου άτομα που το «είχαν» και έκαναν εξαιρετική δουλειά. Οι περισσότεροι όμως έρχονται για να περνούν ευχάριστα τον καιρό τους. Το βλέπουν ως μια ψυχοθεραπεία και εδώ που τα λέμε όλοι έχουμε τα προβληματάκια μας…

- Είναι μέσα στις σκέψεις σας να εκθέσετε τα έργα σας;

- Πέρα από την έκθεση στις Σέρρες, μετά από πρόσκληση του δημάρχου, δεν έχω κάνει κάποια άλλη προσωπική έκθεση. Δεν σας κρύβω πάντως ότι το τελευταίο διάστημα το σκέφτομαι πολύ έντονα, να κάνω μια έκθεση στη Δράμα.

 

- Βλέπω ότι δουλεύεται και με ασπρόμαυρες ψηφίδες, κάτι που ομολογώ βλέπω για πρώτη φορά. Πως προέκυψε;

- Δουλεύοντας όλα αυτά τα χρόνια, ανακάλυψα πολλά πράγματα πάνω στο ψηφιδωτό. Σκεφτόμουν τι καινούργιο θα μπορούσα να κάνω ή να βελτιώσω. Ακόμη και σήμερα επιβλέποντας τις δουλειές των μαθητών μου ανακαλύπτω πράγματα. Το ασπρόμαυρο το σκέφτηκα έτσι ξαφνικά. Σκέφτηκα, όπως η ασπρόμαυρη φωτογραφία είναι πιο καλλιτεχνική, γιατί όχι και το ψηφιδωτό. Όταν το ανάφερα όλοι μου είπαν «τρελάθηκες;»  Όμως το τόλμησα και το αποτέλεσμα είναι φανταστικό. Στις Σέρρες είχα πουλήσει τρεις πίνακες και οι τρεις ήταν ασπρόμαυροι. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω δει πουθενά αλλού ασπρόμαυρο ψηφιδωτό. Ίσως να μη το τολμούν. Το αποτέλεσμα πάντως είναι  εκπληκτικό και μπορείτε να το δείτε και εσείς στον πίνακα του κ. Παλαμά.

 

- Τι ήταν για σας ο Χαρμούσης;

- Νοιώθω πολύ μεγάλη ευγνωμοσύνη γι’ αυτόν τον άνθρωπο. Μιλώ γι’ αυτόν σαν να μην έφυγε από τη ζωή. Μου έδωσε τη δυνατότητα να εκφραστώ, να ανακαλύψω πράγματα για τον εαυτό μου. Του οφείλω μεγάλη ευγνωμοσύνη. Δεν ήταν απλά ο δάσκαλος, αλλά ο φίλος. Το αυτό προσπαθώ να κάνω και εγώ με τους μαθητές μου. Να είμαι φίλος μαζί τους. Καμαρώνω γι’ αυτούς. Όταν βλέπω τις δουλειές τους χαίρομαι, κι όταν αρέσουν και στον κόσμο νοιώθω μεγάλη ικανοποίηση.

- Τι ευχή θα κάνατε;

- Να κρατούν τα χέρια μου να δουλεύω γιατί αν σταματήσω να κάνω ψηφιδωτό, τα πράγματα θα είναι πολύ άσχημα για μένα. Είναι η ίδια μου η ζωή.

 

 


Σχόλια (2)

STAMATIS CHATZICHRISTOFIS - Παρασκευή 30 Δεκεμβρίου 2011 στις 13:14
EINAI ΤΖΟΥΜΑ ΟΧΙ ΤΣΟΥΜΑ

STAMATIS CHATZICHRISTOFIS - Παρασκευή 30 Δεκεμβρίου 2011 στις 13:13
OREOOOOOOOO...!!!!!

Αφήστε το σχόλιό σας