Αρχική Σελίδα

Ψίθυροι | Εκδόσεις Περιοδικών - Εφημερίδων | Ηπείρου 2, 66100 Δράμα | Τηλ: 25210 36 700 | info@psithiri.gr

ΘΕΜΑΤΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ


Κανή Καραβά

Η βορειοελλαδίτισσα συγγραφέας που κέρδισε επάξια τις καρδιές των αναγνωστών

 

Με τη δημιουργική της γραφή, ξαναζωντανεύει ιστορίες και γεγονότα που διαδραματίστηκαν σε κάποιες άλλες παλιές, όχι όμως ξεχασμένες, εποχές. Παντρεύει με δεξιοτεχνικό τρόπο, το σήμερα, με το χθες, μετατρέποντας τους ήρωες της, σε διαχρονικές φιγούρες. Η Κανή Καραβά είναι μια καταξιωμένη πλέον συγγραφέας. Στην δωδεκάχρονη πορεία της στο χώρο της συγγραφής, μας έδωσε εξαιρετικές δουλειές. Η μία καλύτερη από την άλλη. Όπως: -(2011) Το πείραμα του χαμένου χρόνου, Κέδρος -(2010) Ένας αιώνας... μια στιγμή, Κέδρος -(2004) Σχήμα οξύμωρον ή η Λίζα και τα περίεργα μαρούλια, Εκδόσεις Καστανιώτη (επανέκδοση από το εκδοτικό οίκο Κέδρος, εντός των ημερών) -(2002) Το ποτάμι με τα καραγάτσια, Γκοβόστης

H Κανή Καραβά, η αγαπημένη συγγραφέας, σπούδασε δημοσιογραφία και δημοσιολογία και από το 1982 έως και σήμερα ζει στις Βρυξέλλες και εργάζεται στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στους «Ψιθύρους» και στη Ρένα Τριανταφυλλίδου, μιλά για τα βιβλία της, το τί την εμπνέει, ποιοί είναι οι αγαπημένοι της συγγραφείς, αλλά και τα σχέδια της για το μέλλον. Ας την απολαύσουμε.

- Κυρία Καραβά, πώς σας γεννήθηκε η επιθυμία της συγγραφής και τι ήταν εκείνο που σας ενέπνευσε;

- Η συγγραφή προϋπήρχε σαν διάθεση σίγουρα και προέκυψε ως φυσική εξέλιξη και ως πρωταρχική ανάγκη επικοινωνίας με τον τόπο μου. Ο χρόνος καταρχάς, που είναι και το κυρίαρχο στοιχείο σε όλα τα βιβλία μου, η υποκειμενική του έννοια ως κατάσταση συνείδησης, η συνεχής αναζήτησή του ως έννοια με οδήγησε στη συγγραφή. Έπειτα, το γράψιμο λειτουργεί ψυχαναλυτικά, ως φυγή από την καθημερινότητα και ως κάθαρση. Όλοι έχουμε να διηγηθούμε μια ιστορία. Ο συγγραφέας την γράφει και είναι ένας τυχερός άνθρωπος διότι μπορεί το γράψιμο να τον «καταβροχθίζει», κατά κάποιον τρόπο, είναι συναρπαστικό πράγμα όμως η δημιουργία, η ευχέρεια να παρεμβαίνεις στη δομή της αφήγησης, η προσθαφαίρεση, η δυνατότητα να μετουσιώνεις πολλές φορές τον πόνο, τη χαρά, τη λύπη, το μίσος -όλα αυτά τα αρχέγονα συναισθήματα- σε δημιουργία και να τα προσφέρεις στον αναγνώστη, κι εκείνος να κοιτά μέσα από την άβυσσο της ψυχής των ηρώων, τη δική σου ψυχή. Η συγγραφή λοιπόν είναι μια υπόθεση αποστασιοποίησης από την πραγματικότητα και αναβίωσής της σε ένα άλλο επίπεδο. Είναι η μαγική τέχνη που σου επιτρέπει να παντρέψεις την αλήθεια με τον μύθο, την ουτοπία με την πραγματικότητα, τον έρωτα με την απόρριψη, την πολιτική με την ιδεολογία.

- Σήμερα μετά από τέσσερα μυθιστορήματα που έχετε γράψει και την επανέκδοση του Σχήματος Οξύμωρου, οι λόγοι εξακολουθούν να είναι οι ίδιοι;

- Οι λόγοι είναι ίδιοι και πιο έντονοι θα έλεγα. Η αίσθηση του χρόνου που κυλά και που παρασέρνει ό,τι αγαπήσαμε, την ίδια μας τη ζωή, προκαλεί τρόμο. O μόνος τρόπος να εγκλωβίσεις αναμνήσεις, να αναβιώσεις απωλεσθέντες παραδείσους, να ζωντανέψεις αυταπάτες, να ακινητοποιήσεις τον χρόνο, είναι η συγγραφή. Η λαχτάρα της δημιουργίας έπειτα, η βασανιστική επιθυμία να εξωτερικεύσεις συναισθήματα και ιδέες, η προσπάθεια να δραπετεύσεις από κοινωνικές και ηθικές συμβάσεις.

- Τι αποτελεί για σας πηγή έμπνευσης;

- Καλή ερώτηση, που κάθε συγγραφέας τη θέτει κάποτε στον εαυτό του. Η λευκή σελίδα τρομάζει. Όμως και μόνο μια εικόνα, ένα ποίημα, μια φράση, ένα βλέμμα, μια λέξη, η μουσική, μπορούν να δημιουργήσουν πλήθος ιδέες, και οι λευκές σελίδες να γεμίζουν και αχόρταγα να ρουφούν τις λέξεις. Και κυρίως το διάβασμα. Μόνο όταν βυθίζεσαι σε ένα βιβλίο έρχεσαι σε επαφή με τις μεγάλες ιδέες των κλασικών και με κείμενα δομημένα που σου μαθαίνουν πώς να εκφράζεις μια ολοκληρωμένη σκέψη. Και η Ιστορία είναι για μένα αναμφισβήτητα ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης. Η ίδια η Ιστορία δημιουργεί τους δικούς της μύθους, μέσα δε από την ανάπλαση της συλλογικής μνήμης παρέχει εκτός από γνώση, και ψυχαγωγία. Ζωντανεύοντας το παρελθόν, η Ιστορία μετατρέπεται σε ιστορίες όπου ο χαμένος χρόνος ανακτάται και η μνήμη μετατρέπεται σε φαντασμαγορική αιωνιότητα. Εξάλλου, υπήρξαμε τυχεροί-άτυχοι να ζήσουμε ανάμεσα σε δύο τόσο έντονα αντιφατικούς και επώδυνα διαφορετικούς ιστορικούς χρόνους-αιώνες. Αν αυτοί δεν αποτελούν έμπνευση για τον συγγραφέα, τότε τι άλλο- Ποιους συγγραφείς αγαπάτε.

Με ποιους μεγαλώσατε ή σε ποιους ανατρέχετε όταν νοιώθετε την ανάγκη για ανάγνωση;

- Όλους τους κλασικούς, Έλληνες και ξένους. Με αυτούς μεγάλωσα, σε αυτούς οφείλω εν μέρει αυτό που είμαι σήμερα - σαν άνθρωπος πάνω απ’ όλα. Και βέβαια τον Παπαδιαμάντη, τον πρωθιερέα της ελληνικής λογοτεχνίας. Και τον Ντοστογιέφσκι, τον κατ’ εξοχήν ψυχογράφο, και κατά τον Καμύ τον σπουδαιότερο προφήτη του 20ου αιώνα. Ο Αϊνστάιν είχε πει: «Ο Ντοστογιέφσκι μού προσφέρει περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον». Εάν στην εφηβεία σου έχεις διαβάσει Ντοστογιέφσκι, είναι αδύνατον να μην ονειρεύεσαι να γίνεις συγγραφέας. Αλλά και τους σύγχρονους, χωρίς ιδιαίτερες προτιμήσεις. Διαβάζω κριτικές και επιλέγω. Μου αρέσει πολύ το αστυνομικό μυθιστόρημα νομίζω αυτό φαίνεται και στα βιβλία μου που τα χαρακτηρίζει εν πολλοίς ένα αστυνομικό πνεύμα. Μου αρέσει επίσης το ιστορικό μυθιστόρημα, που εγείρει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με βασικές λογοτεχνικές έννοιες, όπως η πραγματικότητα και η φαντασία, η ταυτότητα, η ανάγνωση και η γραφή.

- Ποιο είναι το αγαπημένο σας βιβλίο, απ’ αυτά που έχετε γράψει;

- Το τελευταίο πάντα, ίσως γιατί έχω αφήσει τα άλλα πίσω μου. Επίσης από τους ήρωες των βιβλίων μου έχω προτίμηση στον καθένα χωριστά για κάποια στοιχεία του χαρακτήρα του. Αν με ρωτήσετε ποιον προτιμώ θα σας απαντήσω όλους για κάτι συγκεκριμένο ή και αόριστο. Γιατί εγώ τους γνωρίζω, ζήσαμε μαζί μεγάλα χρονικά διαστήματα, είναι πρόσωπα υπαρκτά κι αγαπημένα.

- Απ’ ότι γνωρίζουμε, στα σκαριά είναι η μετάφραση του τελευταίου σας βιβλίου στα Αλβανικά. Πώς αισθάνεστε;

- Η μετάφραση στα αλβανικά έχει τελειώσει και η έκδοση έχει προγραμματιστεί για τον επόμενο μήνα. Νοιώθω χαρά, δεν το κρύβω και ευχαριστώ τον εκδότη για την επιλογή του βιβλίου μου, όμως ομολογώ ότι έχω και ένα σχετικό άγχος επειδή ίσως δεν μπορώ να ελέγξω τη μετάφραση μια και δεν γνωρίζω τη γλώσσα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχω εμπιστοσύνη στο μεταφραστή μου, το αντίθετο.

- Τι θέμα θα έχει το επόμενο βιβλίο σας;

- Ποιο απ΄όλα; Αστειεύομαι. Η αλήθεια είναι, και νομίζω πώς σας το έχω ξαναπεί, ότι δουλεύω πάντα δύο - τρία βιβλία συγχρόνως. Πολλές φορές παίρνω κομμάτια από το ένα και τα ενσωματώνω στο άλλο. Αυτό που γράφω τώρα έχει θέμα την άνοδο του ναζισμού, τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο έως και την απελευθέρωση της Ελλάδας. Οι θεματικοί πυρήνες είναι τα κοινωνικά και ιστορικά γεγονότα της συγκεκριμένης περιόδου, που αφορούν τη μοίρα και την πορεία της Ελλάδας, ο δε αναγνώστης παρακολουθεί ανάγλυφες τις μεταλλάξεις της ελληνικής κοινωνίας μέσα σε μια έντονη και ρευστή πολιτική κατάσταση όπου τα πάθη οδηγούν τους ήρωες σε ακραίες συμπεριφορές.

 

Θα επιχειρούσατε να γράψετε ένα πολιτικοκοινωνικό βιβλίο, με αφορμή και τα βιώματα σας στις Βρυξέλλες;

- Εάν εννοείτε ένα πολιτικοκοινωνικό δοκίμιο, όχι. Για να γράψεις ένα εξειδικευμένο βιβλίο πρέπει να έχεις τις ανάλογες γνώσεις. Δεν γίνεται ο καθένας να έχει άποψη επί παντός του επιστητού, ο κόσμος έχει βαρεθεί τις μη τεκμηριωμένες απόψεις. Άλλωστε εάν ένα σύγγραμμα ασχολείται με θέματα φθαρτά όπως η οικονομία ή η πολιτική, μόλις οι συνθήκες αλλάξουν το έργο θεωρείται παρωχημένο και νομοτελειακά θα λησμονηθεί. Ας αφήσουμε λοιπόν το είδος στους ειδικούς. Εάν εννοείτε ένα νέο βιβλίο με αντικείμενο τα προσωπικά μου βιώματα στις Βρυξέλλες, δεν αποκλείεται.

- Η γενικότερη οικονομική κρίση, έχει επηρεάσει πιστεύετε την αγορά του βιβλίου

- Κατεξοχήν. Περικοπές γίνονται πλέον παντού και το βιβλίο για πολλούς δεν είναι είδος πρώτης ανάγκης. Για έναν μάλιστα γλίσχρο οικογενειακό προϋπολογισμό, μπορεί να είναι και πολυτέλεια.

- Ποια η ευχή σας, για τα χρόνια που έρχονται

- Ακούγεται κάπως ουτοπικό αυτό. Δεν είναι θέμα ευχών, αλλά στάσης του καθενός από εμάς απέναντι στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι. Ο πολίτης, ο κάθε πολίτης οποιασδήποτε χώρας όπου έχει διασαλευθεί η κοινωνική δικαιοσύνη οφείλει να λάβει θέση απέναντι στο σύστημα που επιτρέπει και νομιμοποιεί τη βία και την κοινωνική αδικία. Ας προσανατολιστούμε όλοι λοιπόν στην προσπάθεια εξόδου από την κρίση που έχει τρώσει τον κοινωνικό ιστό της χώρας. Και ας έχουμε κατά νου ότι η απελπισία οδηγεί σε κοινωνική έκρηξη και σε ακρότητες. Τα υπόλοιπα είναι ευχολόγια που δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα.

 

 

Αφήστε το σχόλιό σας