Αρχική Σελίδα

Ψίθυροι | Εκδόσεις Περιοδικών - Εφημερίδων | Ηπείρου 2, 66100 Δράμα | Τηλ: 25210 36 700 | info@psithiri.gr

ΘΕΜΑΤΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ


Αγία Βαρβάρα

Οι πήγες, το πάρκο, ο εορτασμός της ως πολιούχος, τα ήθη και έθιμα της

Ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει το φυσικό περιβάλλον παρέα με τις δεκάδες πάπιες, χήνες και κύκνους, που ολημερίς λούονται στα γάργαρα νερά των πηγών, τα οποία είναι εμπλουτισμένα με διάφορα είδη ψαριών. Αναμφίβολα, το τοπίο αποζημιώνει τον επισκέπτη, προσφέροντας του μια  ανεπανάληπτη εμπειρία. Διάσπαρτα του πάρκου υπάρχουν κέντρα αναψυχής όπου οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν κάτω από τον παχύ ίσκιο των δένδρων και το κελάιδισμα των πουλιών που φωλιάζουν στις φυλλωσιές των δένδρων, το ποτό ή τον καφέ τους.Το πασίγνωστο ανά την Ελλάδα το πάρκο της Δράμας που φιγουράρει ανάμεσα στα 60 καλύτερα της Ευρώπης, φέρει το όνομα του ναυδρίου που βρίσκεται πάνω από τη λίμνη και είναι αφιερωμένο στην μνήμη της Αγίας Βαρβάρας.Το όνομα της περιοχής είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας. Και οι πηγές, εκεί όπου υπήρχε και το πρώτο εκκλησάκι της Αγίας, ονομάζονται επίσης πηγές Αγίας Βαρβάρας, όπως και όλο το πάρκο.

Μύθοι και παραδόσεις

Εκτός από τη δεδομένη φυσική ομορφιά της περιοχής, ενδιαφέρον παρουσιάζει ο μύθος που συνοδεύει τις πηγές.Σύμφωνα με την παράδοση, κατά τους Βυζαντινούς χρόνους υπήρχε ένα εκκλησάκι στο χώρο που βρίσκεται σήμερα η μεγάλη λίμνη.Οι Τούρκοι, όταν κατέλαβαν την πόλη το 1380, το γκρέμισαν και στη θέση του προσπάθησαν να φτιάξουν ένα τζαμί. Με θαύμα της Αγίας Βαρβάρας όμως, κατά την ημέρα της γιορτής της, πλημμύρισε η περιοχή και το κτίσμα δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.Οι κάτοικοι σ’ ανάμνηση του θαύματος αυτού, κάθε χρόνο αφήνουν στα ήσυχα νερά της λίμνης αυτοσχέδια καραβάκια με κεράκια, κάνοντας όλο το πάρκο πραγματικά να λάμπει !Σύμφωνα με το έθιμο, που στη πορεία άλλαξε φιλοσοφία, πολλά νεαρά κορίτσια της πόλης πήγαιναν την παραμονή της γιορτής στον εσπερινό που τελούνταν και αφού έπεφτε το σούρουπο, άναβαν κεριά στον ανατολικό τοίχο της λίμνης. Όση ώρα καίγονταν τα κεριά, οι νεαρές κοπέλες προσεύχονταν για υγεία και ένα καλό «τυχερό», αφού η Αγία Βαρβάρα, εκτός από προστάτιδα του Πυροβολικού, ήταν και προστάτιδα των κοριτσιών που τις προφύλαγε από γλωσσοφαγιά και βοηθούσε τα τυχερά του γάμου τους.Πολλά μάλιστα από τα νεαρά κορίτσια τοποθετούσαν αναμμένα κεριά σε μικρές ξύλινες σανίδες και τα έριχναν στην λίμνη. Τότε εκφράζανε τις ευχές τους και, ανάλογα με την πορεία που θα είχε η σανίδα με τα κεριά, έβγαιναν αληθινές. Θεωρούσαν αποτυχία αν έσβηναν τα κεριά, αλλά αυτό δεν τις πτοούσε τόσο, αφού έτρεφαν την ελπίδα ότι εκείνο το βράδυ θα εμφανιζόταν η Αγία στον ύπνο τους και θα εκπλήρωνε τις ευχές τους.Την άλλη μέρα, ανήμερα της γιορτής και κοντά στο χάραμα, μαζεύονταν πάλι τα νεαρά κορίτσια στην λίμνη και αφού πλένονταν με τα νερά που θεωρούσαν ότι είχε αγιάσει η Αγία από το προηγούμενο βράδυ, καλημερίζονταν μεταξύ τους και έδιναν ευχές η μία στην άλλη.Έπειτα παρακολουθούσαν τη Θεία Λειτουργία και φεύγοντας έπαιρναν μαζί τους σε ειδικό σκεύος, λίγο από το αγιασμένο νερό της λίμνης.

Πολιούχος της πόλης η Αγία Βαρβάρα

Τα θεμέλια του πρώτου αυτού ναού είναι ορατά ακόμη και σήμερα στον πυθμένα της μεγάλης λίμνης, στα νερά της οποία καθρεπτίζεται το πανέμορφης αρχιτεκτονικής καπνομάγαζο, το οποίο ανακαινίζεται και λίαν συντόμως θα μετατραπεί σε ένα υπερσύγχρονο ξενοδοχείο.Η σημερινή εκκλησία που δεσπόζει πάνω από την λίμνη κτίστηκε το 1920.Με ενέργειες του αειμνήστου προέδρου του Εμπορικού Επιμελητηρίου Δράμας Βασίλη Καναρά, πριν από πολλές δεκαετίες, η Αγία Βαρβάρα καθιερώθηκε ως πολιούχος της πόλης.Οι κάτοικοι της Δράμας τιμούν διαχρονικά, με μεγάλη λαμπρότητα την προστάτιδα της πόλης τους, με λιτάνευση της εικόνας της Αγίας και μια σειρά από θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Τα καραβάκια της Αγίας

Ξεχωριστή μέρα για την περιοχή, είναι η παραμονή της γιορτής της πολιούχου της Δράμας Αγίας Βαρβάρας, στις 3 Δεκεμβρίου, όταν εκατοντάδες παιδιά αφήνουν τα καραβάκια τους, φωταγωγημένα, στα ήρεμα νερά της λίμνης, ακριβώς μπροστά από την ομώνυμη εκκλησία, προσφέροντας μοναδικό θέαμα.Όπως ορίζει το έθιμο, μικροί και μεγάλοι ρίχνουν στην λιμνούλα δίπλα στην εκκλησία, καραβάκια φτιαγμένα από ξύλο ή  φελιζόλ, στολισμένα με ξεχωριστή και περισσή φροντίδα. Κάθονται και απολαμβάνουν το θέαμα με τις ώρες, μέχρι τα λιώσουν τα κεριά, να καεί το φελιζόλ και να βυθιστεί το καραβάκι. Είναι ένα έθιμο που τιμάται ιδιαίτερα. Κάθε χρόνο αναβαθμίζεται και ο συναγωνισμός για το ποιος έχει κάνει το καλύτερο καραβάκι, είναι μεγάλος.

 

Το έθιμο της «Βαρβάρας» και η ιστορία του

Οι νοικοκυρές την ημέρα αυτή φτιάχνουν από νωρίς το γλύκισμα «Βαρβάρα», μια γλυκιά νηστίσιμη σούπα από σιτάρι, σταφίδες, σουσάμι, καρύδια, αλλά και άλλους σπόρους, σύμφωνα με την παραδοσιακή συνταγή της κάθε δραμινής νοικοκυράς.Η γλυκιά σούπα «Βαρβάρα», που μοιάζει με το κολυβόζουμο, είναι ένα έθιμο πανάρχαιο και θυμίζει την πανσπερμία.Στους Χριστιανούς η παρασκευή της «Βαρβάρας» καθιερώθηκε από το εξής περιστατικό: Ο σατανικός νους του Διόσκουρου, είχε  συλλάβει ένα δόλιο και αποτρόπαιο  σχέδιο για την εξόντωση των Χριστιανών της περιοχής του. Κάλεσε όλους τους αρτοποιούς της περιοχής του και τους έδωσε εντολή να βάλουν δηλητήριο στο ψωμί που θα παρασκεύαζαν και οι πωλητές τροφίμων στα τρόφιμα που θα πωλούσαν.

Το μυστικό αυτό το έμαθε η κόρη του η Βαρβάρα, και ειδοποίησε τους χριστιανούς να μην αγοράσουν ψωμί και τρόφιμα, και να πορευτούν με τα υπολείμματα που είχαν στα σπίτια τους. Έτσι κάθε Χριστιανική οικογένεια μαγείρεψε ότι πρόχειρο της βρέθηκε στο σπίτι. Επειδή όμως τα τρόφιμα που τους είχαν απομείνει ήταν πολύ λίγα και κάθε είδος από μόνο του δεν έφτανε για μια σωστή μαγειριά, έβαλαν στην κατσαρόλα λίγο από όλα. Δηλαδή, λίγο στάρι, μερικά φασόλια, κουκιά, σταφίδες και ότι άλλο σχετικό είχαν, κι όλα μαζί τα μαγείρεψαν. Έτσι χάρη στη Βαρβάρα σώθηκαν και από τότε σε ανάμνηση αυτού του περιστατικού καθιερώθηκε στη γιορτή της  να μαγειρεύουν το παρασκεύασμα αυτό που είναι γλυκό και φαγητό μαζί και λέγεται «Βαρβάρα».

Η Μεγαλομάρτυς Αγία Βαρβάρα

Στο βίο της αναφέρεται ότι η Αγία Βαρβάρα ήταν ένα όμορφο κορίτσι που έζησε στην πόλη της Νικομήδειας στη Μικρά Ασία, (σημερινή Izmit) επί Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού. Ο Διόσκορος ή Διόσορος, ο φανατικός εθνικός «ειδωλολάτρης» πατέρας της, την είχε κλεισμένη σε ένα πύργο προκειμένου να τη διαφυλάξει από μνηστήρες. Ωστόσο μυστικά προσηλυτίστηκε στο Χριστιανισμό. Ο πατέρας της όταν διέταξε να χτιστεί για αυτή ένα λουτρό, ούτως ώστε να μην χρειάζεται να χρησιμοποιεί τα δημόσια λουτρά, και ενώ το σχέδιο για το λουτρό προέβλεπε αρχικά 2 παράθυρα, η Βαρβάρα εγκατέστησε άλλο ένα για να τιμήσει την Αγία Τριάδα εκμυστηρεύοντας τον λόγο στον πατέρα της. Τότε ο πατέρας της , βλέποντας αυτή την αλλαγή, εξεμάνει και διέταξε να την παραδώσουν στον Ρωμαίο Έπαρχο κατά τους διωγμούς των Χριστιανών. Ο Έπαρχος θαυμάζοντας την ομορφιά της προσπάθησε στην αρχή να την μεταπείσει, βλέποντας όμως ότι εκείνη ήταν ανένδοτη την υπέβαλε σε μαρτύρια, περισσότερο για να την σώσει από την οργή του πατέρα της που ήθελε να φονευθεί. Τελικά ο Έπαρχος διέταξε τον αποκεφαλισμό της, και όρισε την ποινή να εκτελέσει ο ίδιος ο πατέρας της που ήταν και επιθυμία του. Σύμφωνα με τον βιογράφο αυτής Συμεών ο ίδιος ο πατέρας της την αποκεφάλισε ως «πατρικαίς χερσί τω πατρικώ ξίφει την τελείωσιν δέχεται». Την στιγμή όμως που είχε αποτελειώσει το έγκλημά του, έπεσε νεκρός χτυπημένος από κεραυνό κατά θεία δίκη. Η Ιουλιανή της Νικομηδείας μαρτύρησε μαζί με τη Βαρβάρα και τιμάται επίσης ως Αγία.Ο τόπος αλλά και ο χρόνος του μαρτυρίου της Αγίας Βαρβάρας δεν είναι γνωστός. Έτσι κατ΄ άλλους φέρεται πως μαρτύρησε στη Νικομήδεια (σημερινή Izmit) της Βιθυνίας το 210, κατ΄άλλους στην Ηλιούπολη (σημερινή Baalbek) της Αιγύπτου το 360 και κατ΄ άλλους (εκδοχή καθολικών) σε κάποια πόλη της Τοσκάνης Η σύνδεση της Αγίας με κεραυνό προκάλεσε την επίκλησή της έναντι κεραυνού και φωτιάς από συσχετισμό. Ανακηρύχθηκε επίσης ως προστάτης Αγία του πυροβολικού και των ορυχείων. Η ιερή μνήμη της εορτάζεται στις 4 Δεκεμβρίου. Επίσης είναι προστάτιδα των σταφιδεργατών στο Ηράκλειο Κρήτης.

Προστάτιδα του Πυροβολικού

Το Πυροβολικό οργανώθηκε σε Σώμα από τον Καποδίστρια το 1928. Αποτελείτο αρχικά από ένα Τάγμα «Πυροβολιστών» και ένα Λόχο Φρουριακού Πυροβολικού με Πυροβόλα εμπροσθογεμή λείου σωλήνα. Το 1843 το Τάγμα ονομάστηκε Μοίρα Πυροβολικού. Το 1874 η Μοίρα αναπτύχθηκε σε Σύνταγμα με πυροβόλα οπισθογεμή αυλακωτού σωλήνα. Από τότε το Πυροβολικό εξελίσσεται συνεχώς.Στους απελευθερωτικούς αγώνες τους Έθνους, το Πυροβολικό μας υπό τη σκέπη της Προστάτιδος Αγίας Βαρβάρας, υπήρξε πάντοτε από τους κυριότερους συντελεστές της νίκης.

 

 

Αφήστε το σχόλιό σας