Αρχική Σελίδα

Ψίθυροι | Εκδόσεις Περιοδικών - Εφημερίδων | Ηπείρου 2, 66100 Δράμα | Τηλ: 25210 36 700 | info@psithiri.gr


Με την Πένα μου...

Γράφει η Ρένα Τριανταφυλλίδου

Ιχνογραφώντας την αποχή

Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, ακρογωνιαίος λίθος και κύριο χαρακτηριστικό του δημοκρατικού πολιτεύματος, κατακτήθηκε για όλους τους πολίτες έπειτα από μακροχρόνιους αγώνες. Στις πρόσφατες δημοτικές- περιφερειακές εκλογές ένα 50% των ψηφοφόρων απείχε της εκλογικής διαδικασίας. Αρνούνται το θεμελιώδες δημοκρατικό τους δικαίωμα, το ένα δεύτερο του πληθυσμού της χώρας, όταν αλλού δίνονται ακόμα αγώνες για την κατάκτησή του.

Ποια είναι τα αίτια ενός τόσο σοβαρού μεγέθους άρνησης και ποιο βαθύτερο αίτημα διατυπώνει; Άγνοια της αξίας του δικαιώματος, άγνοια απλής αριθμητικής, αδιαφορία, απογοήτευση, παραίτηση;

Μπορεί η Ελλάδα να θεωρείται ως η χώρα με τα μικρότερα ποσοστά αποχής σε όλη την Ευρώπη, ωστόσο η συνεχής αύξηση του φαινομένου αυτού από το 2004 ως τώρα, με αποκορύφωμα τις εκλογές της περασμένης Κυριακής, κάτι δείχνει.

Έμπειροι δημοσκόποι αναλύουν την αποχή του πρώτου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών και «βλέπουν» αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος, αμφισβήτηση του δικομματισμού, ακόμη και... «αμφισβήτηση της αμφισβήτησης».

Με την αυτονόητη παραδοχή, πάντως, ότι την αποχή δεν μπορεί κάποιος εύκολα να την βάλει σε «κουτάκια» ούτε να της δώσει συγκεκριμένο χαρακτήρα: οι προσωπικοί λόγοι που καθένας αποφασίζει να απόσχει, διαφέρουν από πολίτη σε πολίτη, αλλά και από περιοχή σε περιοχή, δεδομένου του τοπικού χαρακτήρα της αναμέτρησης.
Ωστόσο, η αποχή αυτή, που βαίνει αύξουσα, δημιουργεί «κινούμενη άμμο» στο πολιτικό σκηνικό, που κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα, πού θα οδηγήσει...

Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι εκ των δημοσκόπων συμφωνούν ότι η αποχή δεν είναι όπως αυτή εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, αλλά κατά πολύ μικρότερη, καθώς οι εκλογικοί κατάλογοι των εγγεγραμμένων δεν έχουν εκκαθαριστεί, με αποτέλεσμα οι ενεργοί ψηφοφόροι να παρουσιάζονται περισσότεροι.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η διαχρονική μέτρηση των πολιτών που δήλωναν αποφασισμένοι να απόσχουν. Φαίνεται ότι το Μνημόνιο έπαιξε σημαντικό ρόλο, καθώς παγιώθηκε μετά τον Μάιο σε αυτά τα υψηλά επίπεδα, δηλαδή αμέσως μετά το Μνημόνιο.
Οι δημοσκόποι βλέπουν στοιχεία «αντισυστημικής τάσης» στην αποχή που παρατηρήθηκε την περασμένη Κυριακή και κάνουν λόγο για «δημοκρατία των ηλικιωμένων». Αυτή η δημοκρατία των ηλικιωμένων έχει όλα τα χαρακτηριστικά τα οποία σταθερά και συν τω χρόνω δείχνουν να παγιώνονται.

Πάντως, σχετικά με το αν η αποχή αυτή και η κρίση εκπροσώπησης αφήνει πολιτικό έδαφος για άλλα κόμματα, φαίνεται ότι τα πράγματα είναι κάπως... μπερδεμένα. Ήδη προαναγγέλλονται ένα σωρό καινούργια κόμματα, αλλά το αν θα βρουν χώρο και πολίτες να πείσουν, δεν μπορεί να το ξέρει κανείς.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα άκυρα και λευκά, που σχεδόν άγγιξαν το 10%. Αν υποθέσουμε ότι το άκυρο και το λευκό είναι πραγματικό, τότε όσοι τα επέλεξαν αμφισβητούν τα σχήματα της αμφισβήτησης.

Ο λόγος που δεν μπήκε ο κόσμος στον κόπο να πάει να ψηφίσει είναι πως δεν υπήρχε κανένα θετικό διακύβευμα: το δίλημμα ήταν μεταξύ του αντιμνημονίου, δηλαδή της καταγγελίας ενός επαχθούς θέματος, και της επικρότησης των περιοριστικών μέτρων.

Η αποχή όντως «έπληξε» περισσότερο τα δύο μεγάλα κόμματα. Ως αιτίες της αποχής αυτής, θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε τη φύση των εκλογών, τις οποίες θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και ως «δεύτερης τάξης εκλογές σε σχέση με τις εθνικές εκλογές».
Επίσης, σημαντικό ρόλο στην μεγέθυνση της δυσαρέσκειας των πολιτών, έπαιξε η πρωτοφανής διάσταση της κρίσης (ΔΝΤ, Μνημόνιο...) η επιρροή του στο πολιτικό σύστημα καθώς του προσάπτουν κακοδιαχείριση, διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, αδιαφάνεια, διαφθορά κ.λ.π.

Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι η αμφισβήτηση του ίδιου του νόμου που αν και ζητά το 50+1 για την εκλογή των τοπικών αρχόντων, με το σκεπτικό της πλειοψηφίας, επί της ουσίας έχουμε τοπικές κυβερνήσεις μειοψηφίας.

Αν για παράδειγμα έχουμε 100 ψηφοφόρους και από αυτούς προσέρχονται στις κάλπες οι 50, τότε αυτός που λαμβάνει 26 ψήφους εκλέγεται και διοικεί τους υπόλοιπους 74. Αυτό ο νομοθέτης το αποκαλεί πλειψηφικό ρεύμα και ο εκλεγμένος κάνει λόγο για μεγάλη νίκη.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ